Aït Benhaddou to jeden z najbardziej rozpoznawalnych symboli Maroka i stały bywalec wszystkich list miejsc wartych odwiedzenia w tym kraju. Nic zresztą dziwnego – położony malowniczo na wzgórzu wielowiekowy ksar to obiekt wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO oraz miejsce kręcenia kilkunastu filmów, między innymi Mumii, Gladiatora oraz Aleksandra. Całkiem niedaleko znajduje się zresztą Ouarzazate, czyli zagłębie marokańskiej kinematografii, gdzie znaleźć można muzea związane z filmami, np. muzeum Gladiatora.2013-07-13 09.45.03_DxOObecnie większość mieszkańców wyprowadziło się już z ufortyfikowanej osady i przeprowadziła do położonych na płaskim terenie domów po drugiej stronie rzeki. Mimo wszystko kasbahy Aït Benhaddou wciąż zamieszkiwane są przez kilka rodzin.

2013-07-13 10.47.14_DxO

Kasbah, czyli typowa dla Maroka warowna rezydencja

Położenie

Miasteczko znajduje się w odległości 30 km od Ouarzazate i 191 km od Marrakeszu. Niegdyś przebiegał tędy główny szlak karawanowy, co doprowadziło do rozkwitu osady, jednakże od czasu kiedy poprowadzono drogę wąwozem Tichka, znaczenie strategiczne i logistyczne ksaru zmalało. Obecnie główna droga przebiega około 10 km od Aït Benhaddou, co sprawia, że miasteczko znajduje się wyraźnie na uboczu.

Ait_benhaddou_mapaDojazd
Droga dojazdowa do Aït Benhaddou

Droga dojazdowa do Aït Benhaddou

Większość zorganizowanych, dwu- lub trzydniowych wycieczek z Marrakeszu do pustynnej Merzougi obejmuje Aït Benhaddou, zazwyczaj w drodze powrotnej. Można także wykupić wycieczkę do samego ksaru lub do Ouarzazatu. Codziennie kilka pełnych autokarów i busów dowozi turystów na miejsce.

Pomiędzy Marrakeszem i Ouarzazatem kursują regularne autokary (także te używane przez Marokańczyków), a więc można nimi łatwo dojechać do położonego przy głównej drodze Tabourahte. Stamtąd jest to już bardziej problematyczne: można próbować dojechać taksówką lub czekać na okazję, chociaż prywatne samochody (a w nich kierowcy, którzy niekoniecznie chcą zarobić na turystach) jeżdżą tamtędy bardzo rzadko. Próba dojechania od głównej drogi do ksaru (szczególnie za darmo) może okazać się problematyczna i czasochłonna.

2013-07-13 11.18.56_DxOAutostop to jednak świetny sposób na dotarcie do miejscowości, chociaż nawet nie ze względu na oszczędność, a raczej ze względu na niesamowite widoki podczas przeprawy przez wąwóz Tichka, na trasie z Marrakeszu. Jest to jedna z najbardziej krętych dróg w całej Afryce, a krajobrazy zmieniają się jak w kalejdoskopie, w zależności od tego, czy jesteśmy po nawietrznej czy zawietrznej stronie Atlasu. Droga przedziera się przez góry i wspina bardzo wysoko, w najwyższym punkcie osiągając 2140m n.p.m.! Warto więc podczas jazdy zatrzymać się parokrotnie i napawać widokami, nawet jeśli będzie to oznaczało zmianę kierowcy. Ja miałem szczęście o tyle, że mój kierowca nie jechał tamtędy od lat i sam chciał porobić trochę zdjęć. Przejechałem całą trasę dwukrotnie i jeśli bym mógł, przejechałbym ją jeszcze nie raz.

2013-07-13 11.41.28_DxO

Droga pomiędzy Ouarzazatem i Marrakeszem. W lewo – skręt w kierunku Aït Benhaddou. Dobre miejsce na łapanie stopa.

Ze względu na urokliwe pejzaże oraz swobodę poruszania się, dobrym pomysłem jest dojazd wypożyczonym samochodem, jeśli ktoś decyduje się na taki wydatek. Serpentyny i kilkusetmetrowe, niezabezpieczone urwiska mogą jednak wymagać od kierowcy sporego doświadczenia i pewnej ręki.

Z Marrakeszu lub Ouarzazatu można także jak najbardziej dojechać grande taxi. O ile z tego drugiego jest to całkiem rozsądna opcja pod względem ceny i długości (zaledwie 30 km), to dojazd z Marrakeszu wydaje mi się bardzo złą decyzją – pokonywanie serpentyn w ścisku i zaduchu może nie skończyć się dobrze, a poza tym omija nas mnóstwo pięknych widoków. Podobnie w tym względzie jest także w przypadku zorganizowanych wycieczek autokarowych – wielu ich uczestników po prostu przesypia najciekawszą część trasy!2013-07-25 16.19.06_DxO

Kiedy zwiedzać?

Zazwyczaj w przypadku odpowiedzi na takie pytania mówi się o porach roku, ale w tym przypadku czynnikiem znacznie ważniejszym jest pora dnia. Kiedy ja i mój kompan Will zwiedzaliśmy ksar, był on kompletnie pusty i oprócz kilku panów czekających przy swoich typowo turystycznych bazarkach nie było tam nikogo. Byłem zdziwiony, szczególnie że spodziewałem się tam tłumu turystów. Tym bardziej dziwiło mnie także, w jaki sposób panowie z bazarków zarabiają na chleb powszedni, skoro nie ma komu kupować ich towaru.

Odpowiedź uzyskaliśmy dopiero po opuszczeniu ksaru i powrocie do głównej drogi w Tabourahte. Kiedy siedzieliśmy przy drodze, próbując złapać stopa w kierunku Marrakeszu, minęło nas kilka turystycznych busów, każdy wypełniony turystami, i wszystkie po kolei skręciły w drogę wiodącą ku Aït Benhaddou. Było to dokładnie o 12 w południe.

2013-07-13 10.25.42_DxOMy – jak można się domyślić – zwiedzaliśmy ksar rano. Poprzednią noc spędziliśmy w namiocie nieopodal Tabourahte, po czym wstaliśmy rano i około 9 rano dotarliśmy do osady. Jest to pora, kiedy nie ma tam jeszcze ani turystów przyjeżdżających z Marrakeszu, ani tych wracających z Merzougi. Dopiero około południa ksar się zapełnia i mimo że nie widziałem tego na własne oczy – jestem pewien, że panuje tam istny turystyczny Sajgon. Polecam więc zdecydowanie spędzenie nocy w okolicy Aït Benhaddou (także ze względu na malowniczą okolicę) i wybranie się na zwiedzanie z samego rana.

2013-07-13 09.48.08_DxO

Jeśli zaś chodzi o pory roku, to w gruncie rzeczy każda jest dobra. Na wiosnę może być tam znacznie bardziej kolorowo (ksar otoczony jest palmowym gajem), zaś w lecie mogą doskwierać upały – miasteczko położone jest już po tej suchej stronie Atlasu. Różnica jest także w poziomie wód w rzece – w okresie suchym wysycha ona całkowicie, zaś w pozostałym okresie napełnia się wodą. Ma to znaczenie w zależności od tego, w jaki sposób chcemy dostać się do samego ksaru.

2013-07-13 10.53.03_DxO

Koryto rzeki Ouarzazate, zupełnie wyschnięte o tej porze roku – tak, chodzi o ten szeroki pas w dolnej części zdjęcia!

Dostęp

Oficjalne wejście do ksaru prowadzi przez most na rzece, na którego końcu znajduje się „pobór opłat”. Nie jestem do końca pewny, czy jest to w jakiś sposób sformalizowane i czy w ogóle legalne. W każdym razie dostanie się do środka bez biletów jest jak najbardziej możliwe, normalne i nikt nie powinien robić z tego problemu.2013-07-13 09.52.17_DxOAby dostać się do środka za darmo, należy przekroczyć rzekę w innym miejscu. Kiedy jest ona wypełniona wodą, powinno być możliwe przejście po kamieniach. W porze suchej natomiast rzeka jest wyschnięta, więc można ją przejść w dowolnym miejscu. Istnieje drugie wejście (a właściwie wyjście dla tych, którzy kupili bilet), które jest dobrze widoczne – można z niego raczej swobodnie korzystać. Można także przekroczyć inną bramę, przejść przez ogród i wejść do ksaru w dowolnym możliwym miejscu.

2013-07-13 10.09.58_DxO

Szukaj takich furtek w murze!

Wewnątrz kompleksu dostęp do wielu opuszczonych pomieszczeń jest nieograniczony, dzięki czemu można swobodnie eksplorować siedziby tutejszych mieszkańców sprzed lat. Należy jednak uważać, ponieważ w wielu miejscach strop lub schody mogą nie być zbyt pewne. Sklepienie jest często bardzo niskie, więc najmniejsze pomieszczenia wymagają nawet zgięcia w pół!

2013-07-13 10.47.09_DxONa szczycie wzgórza znajduje się spichlerz, który był ostatnim punktem obrony w przypadku oblężenia. Roztacza się stamtąd piękny widok na okolicę. Na dach spichlerza lub przynajmniej na jego pierwsze piętro da się wejść, należy jednak uważać – schody, a raczej ich lichy substytut, są bardzo chwiejne. Trzeba także uważać na „przewodników” oferujących oprowadzenie po osadzie. W spichlerzu mogą oni chcieć „pomóc” wspiąć się na piętro, aby następnie usunąć schodki i czekać aż zapłaci im się za postawienie ich z powrotem. Nam się to nie zdarzyło, ale sądząc po treści artykułu na WikiTravel – jego autorowi już tak. My nie korzystaliśmy z usług nikogo takiego.

2013-07-13 10.40.50_DxO

Na większość z tych dachów można wejść!

 Bagaże

Poruszanie się po kompleksie z dużym plecakiem może być uciążliwe, szczególnie ze względu na ciągłe wspinanie się po schodach oraz niskie stropy w pomieszczeniach. Będąc jeszcze w nowszej części miejscowości warto zagadać do jakiegoś sklepikarza lub innego mieszkańca, czy nie można by u niego przechować bagażu. My tak właśnie zrobiliśmy – zostawiliśmy plecaki w spożywczaku. Warto jednak przez zostawieniem naszego dobytku zabrać z niego najcenniejsze rzeczy, w szczególności dokumenty i elektronikę, ale o tym chyba nie trzeba nikomu mówić. Odradzam jednak pozostawiania bagaży u sprzedawców bazarowych – jeśli zamierzasz do nich później wrócić, to oczywistym dla nich jest, że zamierzasz również coś kupić.

2013-07-13 09.42.40_DxO

Widok na ksar z nowej części miasteczka

Noclegi

W okolicy Aït Benhaddou jest kilka miejsc, gdzie można się przespać w wygodnym łóżku, ale ceny są typowo hotelowe – od około 400 dirhamów (160 zł) w górę. Przy wjeździe do miasteczka znajduje się również camping, jednakże ceny ani forma funkcjonowania nie są mi znane. Zdecydowanie polecam jednak namiot – nie dość, że krajobraz jest przepiękny, to jeszcze Aït jest położone na uboczu, z dala od większych miast, co oznacza, że w nocy pięknie widać gwiazdy – szczególnie, jeśli przybędziesz tam w czasie nowiu! Wrażenia zdecydowanie niezapomniane.

2013-07-13 07.11.03_DxO

Reklamy

One thought on “Aït Benhaddou – praktyczne informacje

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s